اعتراض شدید چین به اقدامات مقام های ژاپنی در معبد یاسوکانی

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما از پکن، چین در واکنش به اقدامات مقام های ژاپنی در معبد یاسوکانی، بار دیگر اعتراض شدید خود را به توکیو اعلام کرد؛ اقدامی که در شرایط افزایش تنش میان دو کشور، می تواند بر روابط پکن و توکیو سایه سنگین تری بیندازد.

سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز شنبه اعلام کرد: پکن به شدت اقدامات اخیر مقام های ژاپنی در ارتباط با معبد یاسوکانی را محکوم کرده و اعتراض رسمی خود را به طرف ژاپنی ابلاغ کرده است.

نخست وزیر ژاپن، سانائه تاکایچی، در سالروز تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم، به این معبد نذری و پیشکش آیینی ارسال کرد؛ هرچند شخصاً از یاسوکانی بازدید نکرد. در همین حال، چند عضو کابینه ژاپن از جمله وزیر دفاع این کشور در مراسمی در این معبد حضور یافتند.

معبد یاسوکانی در مرکز توکیو قرار دارد و در سال 1869 تأسیس شد. این مکان در آیین شینتو به یاد حدود دو میلیون و 460 هزار نفر از نظامیان و افرادی که در جنگ های ژاپن جان باخته اند اختصاص دارد. اما مسئله اصلی برای کشور های همسایه ژاپن، به ویژه چین و کره جنوبی، وجود نام و لوحه 14 نفر از محکومان «جنایت جنگی درجه یک» در میان افراد تقدیس شده در این معبد است.

این 14 نفر از رهبران و فرماندهان ژاپنی بودند که پس از جنگ جهانی دوم در دادگاه نظامی بین المللی خاور دور محاکمه شدند. از میان آنها هفت نفر، از جمله هیدکی توجو، نخست وزیر زمان جنگ ژاپن، به اعدام محکوم شدند.

از نگاه چین، حضور این افراد در یاسوکانی به این معناست که این معبد صرفاً یک مکان مذهبی یا یادبود کشته شدگان جنگ نیست، بلکه به نمادی از نظامی گری و تجاوز نظامی ژاپن در شرق آسیا تبدیل شده است. پکن به ویژه تأکید دارد که بسیاری از این افراد در طراحی و اجرای جنگ ژاپن علیه چین نقش مستقیم داشته اند. به همین دلیل، هرگاه نخست وزیر یا وزیران ژاپن از یاسوکانی بازدید می کنند، این اقدام در چین به عنوان نشانه ای از بی اعتنایی به جنایات دوران جنگ و تلاش برای عادی سازی گذشته نظامی ژاپن تلقی می شود.

اهمیت این موضوع امسال بیشتر شده است؛ چرا که روابط چین و ژاپن در ماه های اخیر نیز با مجموعه ای از اختلافات سیاسی و امنیتی متشنج شده است.

اختلاف بر سر جزایر مورد مناقشه سنکاکو، که چین آنها را دیائویو می نامد، یکی از نقاط اصلی تنش است. در هفته های گذشته نیز رویارویی و فعالیت کشتی های گارد ساحلی دو کشور در اطراف این جزایر ادامه داشته است.

از سوی دیگر، مواضع ژاپن درباره تایوان و افزایش همکاری های امنیتی و نظامی این کشور با آمریکا، نگرانی های پکن را بیشتر کرده است. در مقابل، ژاپن نیز فعالیت های نظامی و دریایی چین در اطراف جزایر مورد مناقشه و در نزدیکی آب های ژاپن را تهدیدی برای امنیت خود می داند.

در چنین شرایطی، معبد یاسوکانی فراتر از یک موضوع مذهبی یا تاریخی، به یکی از نماد های اختلافات عمیق سیاسی میان چین و ژاپن تبدیل شده است؛ اختلافی که ریشه در گذشته جنگی دو کشور دارد، اما اکنون با مناقشه های ارضی، تایوان و رقابت های امنیتی در شرق آسیا گره خورده است.

به این ترتیب، اعتراض امروز پکن را می توان نشانه ای دیگر از شکنندگی روابط چین و ژاپن دانست؛ روابطی که همزمان با رقابت فزاینده دو قدرت در شرق آسیا، همچنان تحت تأثیر زخم های تاریخی و اختلافات امنیتی قرار دارد.